بازگشت به محل کار در دوران شیردهی
مقدمه
بازگشت به محل کار در حالی که هنوز در دوران شیردهی هستید، یکی از چالشبرانگیزترین مراحل زندگی مادران است. بسیاری از مادران نگراناند که نکند با شروع کار، شیرشان کم شود یا نوزاد از شیر مادر محروم بماند.
اما خبر خوب این است که با برنامهریزی درست و آشنایی با چند نکته کلیدی، میتوانید هم به کار برگردید و هم شیردهی را ادامه دهید — بدون اضطراب و با آرامش بیشتر برای خود و نوزاد.
- فهرست محتوا جهت نمایش اینجا کلیک کنید.
آمادهسازی قبل از بازگشت به کار
پیش از بازگشت به محل کار (ترجیحاً از دو تا سه هفته قبل)، بهتر است:
- شروع به دوشیدن شیر کنید تا بدنتان به تولید شیر در غیاب نوزاد عادت کند.
- ذخیرهای از شیر مادر در فریزر تهیه کنید.
- با نوزاد تمرین تغذیه با شیشه شیر (با شیر دوشیدهشده خودتان) انجام دهید تا به این روش عادت کند.
- با کارفرما و همکاران هماهنگ شوید تا در ساعات مشخص بتوانید برای دوشیدن شیر یا استراحت اقدام کنید.
چگونه شیر مادر را ذخیره کنیم
برای حفظ کیفیت شیر و ایمنی نوزاد، نکات زیر را رعایت کنید:
نوع نگهداری مدت مجاز شرایط
در دمای اتاق (۲۵°C) ۴ ساعت دور از نور مستقیم خورشید
در یخچال (۴°C) ۳ تا ۵ روز در قسمت میانی یخچال، نه روی در
در فریزر (-۱۸°C) ۳ تا ۶ ماه در ظروف مخصوص شیر مادر
در فریزرهای عمیقتر (-۲۰°C) تا ۱۲ ماه بهترین حالت برای ذخیره طولانیمدت
حتماً تاریخ دوشیدن شیر را روی ظرف بنویسید.
برای گرم کردن شیر: ظرف را در آب گرم قرار دهید (نه مایکروویو).
انتخاب وسیله مناسب برای دوشیدن شیر
روشهای دوشیدن شیر مادر شامل:
- با دست (روش طبیعی و بیهزینه)
- با پمپ دستی (مناسب برای استفاده گاهبهگاه)
- با پمپ برقی دوطرفه (مناسب برای مادران شاغل با نیاز روزانه)
اگر میخواهید در محل کار شیر بدوشید، پمپ برقی قابل حمل و ساک نگهدارنده با یخ خشک بهترین گزینه است.
برنامهریزی شیردهی هنگام کار
یک نمونه برنامه پیشنهادی برای مادران شاغل (با نوزاد زیر ۳ ماه):
زمان کار مادر / نوزاد
صبح (قبل از رفتن به محل کار) شیردهی مستقیم نوزاد
محل کار (هر ۳ ساعت یکبار) دوشیدن شیر و ذخیره در یخچال
عصر (بعد از بازگشت به خانه) شیردهی مستقیم
شب (قبل از خواب نوزاد) شیر دادن مستقیم یا دوشیدن برای روز بعد
نکته مهم: هر چه دوشیدن منظمتر باشد، تولید شیر پایدارتر میماند.
حفظ ارتباط عاطفی با نوزاد
بازگشت به کار نباید باعث کاهش ارتباط احساسی شما با نوزاد شود.
برای حفظ این پیوند:
در زمانهای حضور در خانه، فقط خودتان نوزاد را شیر دهید.
تماس پوستی و بغل کردن مکرر را فراموش نکنید.
هنگام تغذیه با شیشه، از کسی بخواهید با محبت و آرامش نوزاد را در آغوش بگیرد تا حس امنیتش حفظ شود.
مراقبت از سلامت مادر
بازگشت به کار همراه با شیردهی میتواند خستهکننده باشد، بنابراین:
- به اندازه کافی آب بنوشید.
- وعدههای غذایی سالم و مقوی مصرف کنید (حبوبات، مغزها، سبزیجات).
- در صورت خستگی یا درد سینه، استراحت کوتاه داشته باشید.
- در صورت بروز گرفتگی سینه یا کاهش شیر با ماما یا مشاور شیردهی مشورت کنید.
حمایت خانواده و محیط کار
پدر و خانواده میتوانند نقش بزرگی در ادامه موفقیتآمیز شیردهی ایفا کنند:
- کمک در کارهای خانه یا نگهداری نوزاد در شب
- آماده کردن شیر دوشیدهشده
- تشویق مادر و ایجاد آرامش ذهنی برای او
همچنین، بسیاری از شرکتها طبق قانون موظفاند:
مرخصی شیردهی روزانه (۱ ساعت در روز) را برای مادران فراهم کنند.
محیط مناسب برای دوشیدن و نگهداری شیر در محل کار در نظر بگیرند.
نکات طلایی برای موفقیت
- همیشه از ظرفهای استریل و تمیز برای نگهداری شیر استفاده کنید.
- شیر دوشیدهشده را هرگز دوباره منجمد نکنید.
- در صورت کاهش شیر، نوزاد را شبها بیشتر مستقیم شیر دهید.
- نوزاد تا ۶ ماهگی فقط به شیر مادر نیاز دارد — هیچ مایعی (آب یا شیر خشک) اضافه نکنید مگر با دستور پزشک.
سوالات متداول درباره بازگشت به محل کار در دوران شیردهی
میتوانی شیر را در منزل بدوشی و در یخچال یا فریزر نگهداری کنی تا فردی که از نوزاد مراقبت میکند، در زمان لازم آن را به او بدهد. شیردهی در صبح و عصر هنگام حضور در خانه نیز به حفظ تولید شیر کمک میکند.
بهتر است حدود ۲ تا ۳ هفته قبل از بازگشت به کار، تمرین دوشیدن و ذخیرهی شیر را آغاز کنی تا هم بدنت عادت کند، هم ذخیرهی کافی برای نوزاد آماده باشد
بله، شیردهی در شب هم برای حفظ پیوند عاطفی با نوزاد مفید است و هم به تنظیم تولید شیر کمک میکند
نتیجهگیری
بازگشت به کار به معنای پایان شیردهی نیست
با کمی برنامهریزی، استفاده از پمپ مناسب، ذخیرهسازی اصولی و حمایت اطرافیان، میتوانید همچنان بهترین تغذیه را برای نوزاد خود فراهم کنید.
شیردهی یعنی عشق، تداوم و ارتباط؛ حتی اگر در محل کار باشید.

دوران بارداری
پیش از بارداری تا زایمان


کودکی
3 تا 12 ماهگی

نوپایی
1 تا 3 سالگی

پیش دبستانی
3 تا 5 سالگی

مدرسه
5 تا 8 سالگی

پیش از نوجوانی
8 تا 12 سالگی

نوجوانی
12 تا 18 سالگی
منابع معتبر
- WHO – Breastfeeding and Returning to Work Guidelines
- UNICEF – Supporting Working Mothers to Breastfeed
- CDC – Proper Storage and Preparation of Breast Milk
- وزارت بهداشت ایران – دفتر سلامت مادران و نوزادان، راهنمای مادران شاغل در دوران شیردهی (۱۴۰۲)

گردنبند
آویز گردنبند
دستبند
تکدست یا النگو
گوشواره
زنجیر
سرویس ( ست )
نیم ست
پابند
انگشتر
شیشه عقب ماشین
شیشه سانروف ماشین
سقف تمام شیشه یا پانوراما
شیشه درب ماشین
شیشه لچکی یا بادگیر ماشین
شیشه روگلگیری یا روستونی ماشین
آینه بغل ماشین

گردنبند
آویز گردنبند
دستبند
تکدست یا النگو
گوشواره
زنجیر
سرویس ( ست )
نیم ست
پابند
انگشتر
شیشه ماشین