عزت نفس در نوزادان ۰ تا ۳ ماه

خلاصه

برخلاف تصور عمومی، عزت نفس از دوران کودکی یا مدرسه آغاز نمی‌شود؛ بلکه از همان ماه‌های نخست تولد شروع می‌شود. در این مطلب خواهید آموخت که چگونه رفتار والدین در سه ماه اول زندگی نوزاد , از نوع آغوش تا لحن صدا , احساس ارزشمندی و امنیت را در او شکل می‌دهد.

مقدمه

وقتی نوزاد گریه می‌کند و شما با مهربانی در آغوشش می‌گیرید، در واقع اولین پیام اعتماد به‌نفس را به او می‌فرستید:
«تو ارزش توجه داری، من کنارت هستم.»
طبق مطالعات یونیسف (UNICEF) و انجمن روان‌شناسی آمریکا (APA)، عزت نفس در نوزادان از طریق تجربه‌ی امنیت عاطفی، تماس بدنی و پاسخ به نیازها شکل می‌گیرد. والدینی که این ارتباط اولیه را جدی می‌گیرند، در واقع در حال ساخت ستون فقرات شخصیت آینده فرزندشان هستند.

عزت نفس در نوزاد چیست؟

عزت نفس در نوزاد به معنی احساس امنیت، دوست‌داشتنی بودن و اهمیت داشتن است. نوزاد نمی‌تواند این مفاهیم را درک کند، اما از طریق تجربه‌های روزمره می‌آموزد:

وقتی گریه می‌کند و کسی پاسخ می‌دهد، یاد می‌گیرد «من دیده می‌شوم».

وقتی در آغوش گرفته می‌شود، می‌فهمد «من ارزش آرامش دارم».

وقتی با او صحبت می‌شود، درمی‌یابد «من مهم هستم».

این احساس‌ها، پایه‌ی عزت نفس در سال‌های آینده است.

چگونه والدین می‌توانند عزت نفس نوزاد را در سه ماه اول تقویت کنند؟

شما میتوانید با توجه مثبت به نوزاد عزت نفس او را افزایش دهید. توصیه می شود برای دریافت اطلاعات بیشتر از مقاله "توجه مثبت به نوزاد ۰ تا ۳ ماه" دیدن فرمایید

•  پاسخ سریع و آرام به گریه نوزاد

گریه، زبان اصلی نوزاد است.
پاسخ سریع و دلسوزانه، به او می‌آموزد که نیازهایش اهمیت دارند.

طبق پژوهش‌های دانشگاه هاروارد (Center on the Developing Child)، بی‌توجهی مکرر به گریه نوزاد می‌تواند احساس ناامنی و اضطراب را در مغز در حال رشد او فعال کند.

• تماس پوست به پوست (Skin-to-skin)

در آغوش گرفتن نوزاد بدون لباس (در تماس مستقیم پوست با بدن مادر یا پدر) یکی از مؤثرترین روش‌ها برای ایجاد پیوند عاطفی و احساس ارزشمندی است.

باعث تنظیم دمای بدن و ضربان قلب نوزاد می‌شود.

استرس او را کاهش می‌دهد.

حس "من مهم هستم" را به طور ناخودآگاه در او تثبیت می‌کند.

• تماس چشمی و لبخند

در هفته‌های اول، نوزاد چهره‌ها را از فاصله نزدیک تشخیص می‌دهد. وقتی به چشمانش نگاه می‌کنید و لبخند می‌زنید، او حس می‌کند حضورش برای شما لذت‌بخش است.
این تجربه ساده، پایه‌ی اعتماد و عزت نفس سالم را می‌گذارد.

• صحبت با نوزاد با لحن گرم و مهربان

حتی اگر نوزاد کلمات را درک نمی‌کند، آهنگ صدای شما برایش معنا دارد.
با او حرف بزنید، آواز بخوانید یا آرام بگویید:
«دوستت دارم»، «تو امنی»، «من کنارتم».
این پیام‌های صوتی، ذهن نوزاد را با احساس ارزشمندی آشنا می‌کنند.

• ایجاد حس پیش‌بینی‌پذیری

وقتی نوزاد یاد می‌گیرد که بعد از گریه شیر می‌گیرد یا پوشکش عوض می‌شود، نوعی نظم ذهنی در او شکل می‌گیرد. این نظم یعنی:
«دنیا جای قابل اعتمادی است و من می‌توانم به آن تکیه کنم.»
این احساس، پایه‌ی اعتماد به‌نفس در آینده است.

• نوازش و محبت روزانه

لمس‌های ملایم، بوسه، آغوش و نوازش نه‌تنها احساس خوبی به نوزاد می‌دهد بلکه باعث ترشح هورمون اکسی‌توسین (هورمون عشق و پیوند) در مغز او می‌شود.
این هورمون باعث احساس امنیت و آرامش در نوزاد می‌شود — یعنی همان احساسی که در بزرگسالی به‌صورت عزت نفس دیده می‌شود.

اشتباهات رایج والدین در این سن

• تصور اینکه "نوزاد لوس می‌شود" اگر زیاد در آغوش گرفته شود.

در سه ماه اول، "آغوش" نیاز است نه لوس‌کردن. نوزاد هنوز مفهوم استقلال ندارد.

• بی‌توجهی به گریه در شب

نوزاد با بی‌پاسخ ماندن یاد نمی‌گیرد آرام شود، بلکه احساس می‌کند نادیده گرفته شده است.

• رفتار خسته یا عصبی در زمان مراقبت

نوزاد احساسات والدین را از لحن، چهره و لمس آن‌ها می‌فهمد. آرامش والدین مساوی است با آرامش نوزاد.